اگر در زمینه طراحی سایت، برنامهنویسی، توسعه وب یا API فعالیت داشته باشید، احتمالاً بارها با عبارت HTTP روبهرو شدهاید. هر بار که یک وبسایت را در مرورگر باز میکنید، درخواستهایی بین مرورگر شما و سرور ردوبدل میشود که بخش مهمی از این ارتباط بر پایه پروتکل HTTP انجام میشود.
اما HTTP چیست و چگونه کار میکند؟
HTTP یکی از مهمترین پروتکلهای ارتباطی در وب است که امکان انتقال اطلاعات بین کاربر، مرورگر و سرور را فراهم میکند.
در این مقاله به زبان ساده بررسی میکنیم که پروتکل HTTP چیست، چگونه کار میکند، Request و Response چه هستند، متدهای HTTP چه کاربردی دارند و تفاوت HTTP با HTTPS چیست.
HTTP مخفف عبارت HyperText Transfer Protocol است که میتوان آن را پروتکل انتقال ابرمتن ترجمه کرد.
به زبان ساده، HTTP مجموعهای از قوانین است که مشخص میکند مرورگر و سرور چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
برای مثال، زمانی که شما آدرس یک سایت را در مرورگر وارد میکنید، مرورگر درخواست خود را به سرور ارسال میکند. سرور درخواست را پردازش کرده و پاسخ مناسب را بازمیگرداند.
این ارتباط را میتوان به شکل زیر نمایش داد:
برنامه
نویسی الی
سافت
کاربر
↓
مرورگر
↓
HTTP Request
↓
سرور
↓
HTTP Response
↓
مرورگر
↓
نمایش اطلاعات به کاربر
بنابراین HTTP نقش مهمی در ارتباط بین بخشهای مختلف وب دارد.
برای درک بهتر نحوه کار HTTP، تصور کنید میخواهید یک صفحه از یک وبسایت را باز کنید.
فرآیند بهصورت ساده میتواند اینگونه باشد:
برای مثال، زمانی که وارد یک صفحه از سایت میشوید، مرورگر ممکن است درخواستی مانند این ارسال کند:
GET /about/ HTTP/1.1
سرور پس از دریافت درخواست، اطلاعات یا فایل موردنظر را بازمیگرداند.
Request به درخواستی گفته میشود که از سمت کاربر یا یک نرمافزار به سرور ارسال میشود.
این درخواست میتواند برای اهداف مختلفی ارسال شود.
برای مثال:
یک Request معمولاً شامل اطلاعات مختلفی است، از جمله:
برای مثال:
GET /products/ HTTP/1.1
Host: example.com
پس از دریافت و پردازش Request، سرور یک پاسخ یا Response ارسال میکند.
این پاسخ میتواند شامل موارد مختلفی باشد:
برای مثال، سرور ممکن است پاسخ موفقیتآمیز ارسال کند:
HTTP/1.1 200 OK
سپس محتوای موردنظر را برای مرورگر یا نرمافزار ارسال کند.
یکی از مهمترین بخشهای HTTP، متدها هستند.
متد HTTP مشخص میکند که درخواست چه نوع عملیاتی را انجام میدهد.
متد GET معمولاً برای دریافت اطلاعات استفاده میشود.
برای مثال:
GET /products/
این درخواست میتواند اطلاعات محصولات را دریافت کند.
متد POST معمولاً برای ارسال اطلاعات جدید استفاده میشود.
برای مثال:
POST /register/
این درخواست میتواند برای ثبتنام یک کاربر جدید استفاده شود.
متد PUT معمولاً برای جایگزینی یا بهروزرسانی کامل یک منبع استفاده میشود.
متد PATCH معمولاً برای بهروزرسانی بخشی از اطلاعات استفاده میشود.
برای مثال ممکن است فقط شماره تلفن یک کاربر تغییر کند.
همانطور که از نام آن مشخص است، DELETE برای حذف یک منبع استفاده میشود.
برای مثال:
DELETE /products/10/
زمانی که سرور به یک درخواست پاسخ میدهد، معمولاً یک Status Code یا کد وضعیت نیز ارسال میکند.
این کد مشخص میکند که نتیجه درخواست چه بوده است.
Status Codeها معمولاً در چند گروه اصلی قرار میگیرند.
برخی از مهمترین کدها:
یعنی درخواست با موفقیت انجام شده است.
یعنی یک منبع جدید با موفقیت ایجاد شده است.
این کدها معمولاً نشان میدهند که کاربر یا درخواست باید به مسیر دیگری هدایت شود.
برای مثال:
یعنی یک صفحه بهصورت دائمی به آدرس دیگری منتقل شده است.
این نوع ریدایرکت در مدیریت URLها و سئو سایت اهمیت دارد.
این کدها معمولاً نشان میدهند که مشکلی در درخواست وجود دارد.
درخواست ارسالشده نامعتبر است.
کاربر برای دسترسی به منبع موردنظر احراز هویت نشده است.
کاربر اجازه دسترسی به منبع موردنظر را ندارد.
صفحه یا منبع موردنظر پیدا نشده است.
این دسته از خطاها معمولاً نشاندهنده وجود مشکل در سرور یا پردازش درخواست هستند.
سرور هنگام پردازش درخواست با یک خطای داخلی مواجه شده است.
سرویس موردنظر بهطور موقت در دسترس نیست.
یکی از مهمترین سوالات کاربران این است که تفاوت HTTP و HTTPS چیست؟
HTTPS نسخه امنتر HTTP است.
در HTTPS ارتباط بین مرورگر و سرور با استفاده از TLS رمزنگاری میشود و این موضوع به محافظت بهتر از اطلاعات در مسیر انتقال کمک میکند.
به همین دلیل امروزه استفاده از HTTPS برای وبسایتها اهمیت بسیار زیادی دارد؛ مخصوصاً در سایتهایی که اطلاعات کاربران، فرمها، حسابهای کاربری یا پرداختهای آنلاین دارند.
بهصورت ساده:
HTTP
ارتباط بدون لایه رمزنگاری TLS
HTTPS
HTTP + TLS
ارتباط رمزنگاریشده
وجود HTTPS بهتنهایی تضمینکننده امنیت کامل یک وبسایت نیست، اما یکی از پایههای مهم امنیت ارتباطات وب محسوب میشود.
اگر مقاله قبلی ما با عنوان API چیست و چگونه کار میکند؟ را مطالعه کرده باشید، احتمالاً متوجه شدهاید که HTTP نقش مهمی در بسیاری از APIهای تحت وب دارد.
برای مثال:
GET /api/products/
POST /api/orders/
PATCH /api/users/10/
DELETE /api/products/5/
در اینجا HTTP مشخص میکند که چه نوع درخواستی ارسال شده و API اطلاعات یا نتیجه عملیات را بازمیگرداند.
به همین دلیل یادگیری مفاهیم HTTP برای افرادی که قصد فعالیت در زمینه برنامهنویسی بکاند، توسعه وب و طراحی API دارند اهمیت زیادی دارد.
در فریمورکهای توسعه وب مانند Django، درخواستهای کاربران دریافت و پردازش میشوند و در نهایت یک Response به کاربر بازگردانده میشود.
بهصورت ساده:
کاربر
↓
HTTP Request
↓
Django
↓
View
↓
Model / Database
↓
HTTP Response
↓
کاربر
برای مثال کاربر ممکن است یک صفحه را درخواست کند و Django پس از پردازش اطلاعات، یک صفحه HTML یا پاسخ JSON تولید کند.
این ساختار یکی از مفاهیم مهم در توسعه برنامههای تحت وب است.
اگرم میخواهید راجب جنگو بیشتر بدونید مقاله جنگو چیست ؟ را در سایت مطالعه کنید
HTTP فقط یک مفهوم تئوری نیست.
در پروژههای واقعی با موضوعاتی مانند موارد زیر روبهرو میشوید:
درک درست HTTP باعث میشود بتوانید بهتر بفهمید یک وبسایت یا اپلیکیشن چگونه با سرور ارتباط برقرار میکند.
اگر قصد دارید وارد حوزه توسعه وب و برنامهنویسی بکاند شوید، این مسیر میتواند مناسب باشد:
ابتدا باید با مفاهیم اصلی آموزش برنامهنویسی آشنا شوید.
مفاهیمی مانند:
را یاد بگیرید.
درک نحوه ارسال و دریافت اطلاعات یکی از پایههای مهم توسعه وب است.
پس از آشنایی با HTTP، میتوانید مفهوم API و REST API را بهتر درک کنید.
اگر مسیر شما Python است، Django میتواند یکی از گزینههای مناسب برای ورود به توسعه وب باشد.
در مرحله بعد میتوانید با ابزارهایی مانند Django REST Framework به ساخت API بپردازید.
HTTP و بهخصوص پاسخهای سرور میتوانند در سئو تکنیکال سایت اهمیت داشته باشند.
برای مثال:
به همین دلیل بررسی وضعیت HTTP صفحات، ریدایرکتها و خطاهای سرور بخشی از فرآیند سئو تکنیکال محسوب میشود.
اگر به دنبال بهبود ساختار فنی سایت خود هستید، میتوانید از صفحه خدمات سئو سایت الی سافت استفاده کنید.
در پاسخ به سؤال HTTP چیست؟ میتوان گفت:
HTTP یک پروتکل ارتباطی در وب است که قوانین ارسال درخواست و دریافت پاسخ بین کلاینت و سرور را مشخص میکند.
مفاهیمی مانند:
همگی بخش مهمی از درک نحوه عملکرد وب هستند.
اگر قصد دارید وارد حوزه برنامهنویسی، توسعه وب یا ساخت API شوید، یادگیری HTTP یکی از قدمهای مهم شما خواهد بود. با درک این مفاهیم، یادگیری موضوعاتی مانند API، Django و Django REST Framework نیز سادهتر خواهد شد.
